Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

W momencie złożenia pracownikowi oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę wielu pracodawców – szczególnie tych, których zwalniani pracownicy mają dostęp do bazy klientów, know-how, czy szeroko pojętej tajemnicy przedsiębiorstwa pracodawcy – decydują się na zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Instytucja ta ma pozwolić pracodawcy na natychmiastowe odsunięcie pracownika od jego zadań i obowiązków (chroniąc w ten sposób interes pracodawcy), nie pozbawiając jednocześnie pracownika prawa do wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Innymi słowy, w przypadku zwolnienia pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, pracownik ten nadal pozostaje w stosunku pracy aż do upływu okresu wypowiedzenia, faktycznie nie wykonuje jednak pracy, choć otrzymuje wynagrodzenie.

Dwustronna czynność prawna? 

Doktryna prawnicza oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego nie są zgodne co do tego, czy zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy ma charakter jednostronnej czynności prawnej dokonywanej przez pracodawcę, czy też jest czynnością dwustronną (umową), a zatem wymaga dla swej ważności i skuteczności zgody pracownika.

Dawniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego popierało tezę o zwolnieniu pracownika z obowiązku świadczenia pracy w drodze jednostronnej czynności prawnej pracodawcy, zastrzegając jednak, że zwolnienie to winno być podyktowane ochroną interesów pracodawcy i odbywać się z poszanowaniem interesów pracownika (tak w wyroku z dnia 24 września 2003 roku, sygn. akt I PK 324/02). W nowszych rozstrzygnięciach, Sąd Najwyższy skłania się jednak ku koncepcji zawarcia w tym zakresie dodatkowej umowy pomiędzy pracownikiem a pracodawcą (tak w wyroku z dnia 4 marca 2009 roku, sygn. akt II PK 202/08 oraz w wyroku z dnia 26 kwietnia 2011 roku, sygn. akt II PK 302/10).

W konsekwencji, wręczenie pracownikowi oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę, w którym pracodawca oświadcza, że zwalnia pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia z zachowaniem prawa do wynagrodzenia może okazać się niewystarczające dla skutecznego, natychmiastowego odsunięcia pracownika od jego zadań, nawet jeśli pracownik potwierdzi swym podpisem, iż otrzymał oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę o takiej treści. Trudno bowiem przyjmować, że potwierdzając otrzymanie oświadczenia o wypowiedzeniu, pracownik złożył oświadczenie woli w przedmiocie zwolnienia go z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia.

Skuteczne zwolnienie 

W projekcie zmian do kodeksu pracy, przygotowanym przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przyjęto rozwiązanie, zgodnie z którym pracodawca będzie miał prawo do zwolnienia pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia w drodze jednostronnej czynności prawnej. W założeniu, zmiany w tym zakresie mają wejść w życie w 2015 roku.

Do tego czasu, z uwagi na przedstawione wyżej wątpliwości, należy rekomendować pracodawcom zawieranie porozumień z pracownikami w przedmiocie zwolnienia ich z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia.

Nie ma przeszkód, by oświadczenie w tym przedmiocie zostało objęte bezpośrednio oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy o pracę, musi ono jednak zawierać wyraźne stwierdzenie, że pracodawca zwalnia pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, a pracownik wyraża na takie zwolnienie zgodę. Oświadczenia o takiej treści można również włączyć wprost do umowy o pracę, która przecież nie rozwiązuje się w momencie złożenia oświadczenia o jej wypowiedzeniu, a dopiero z upływem okresu wypowiedzenia. Klauzule dotyczące zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na wypadek wypowiedzenia umowy o pracę będą zatem wiązały pracownika w okresie wypowiedzenia. 

Kancelaria rozwija praktykę transakcyjną, nieruchomościową i okołogiełdową.

Obsługując ponad 100 podmiotów gospodarczych rozwija także praktykę korporacyjną.

Kancelaria Prawa Pracy, FATCA i Prawo Piłki Nożnej to kolejne dziedziny specjalizacji Kancelarii. Kancelaria i jej prawnicy rozwinęli szereg węższych, ścisłych specjalizacji prawniczych, opierając je na dotychczas zdobytym w tego typu sprawach doświadczeniu.

 Do góry