Akcje fantomowe dla menedżerów

Największą zaletą programu motywacyjnego w postaci opcji na akcje spółki – z perspektywy menedżera – jest to, że podatek dochodowy z tytułu objęcia (nabycia) akcji wynosi 19%. Jest to znaczna korzyść w porównaniu z podatkiem dochodowym wynikającym z umowy o pracę lub kontraktu menedżerskiego, który zwykle wynosi 32%.

Natomiast niekoniecznie zaletą takiego sposobu jest procedura emisji nowych akcji, które mają zostać przekazane kadrze zarządzającej. Problem ten może rozwiązać ustanowienie przez spółkę innego instrumentu pochodnego w postaci warunkowego prawa (określanego również mianem akcji fantomowych), który ogranicza się jedynie sporządzenia odpowiedniej umowy. Może ona być zawierana nie tylko w spółkach kapitałowych, ale także osobowych, co stanowi o ich dużej elastyczności.

Powyższa konstrukcja polega na zawarciu z menedżerem umowy nienazwanej o pochodny instrument finansowy. Na jej podstawie wykreowane zostaną jednostki uczestnictwa w programie motywacyjnym. Jednostki te nie dają menedżerom żadnych praw udziałowych w stosunku do spółki, tzn. menedżer nie jest uważany za udziałowca lub wspólnika, a także nie ma prawa głosu na zgromadzeniu wspólników czy akcjonariuszy. Zwykle cena za jednostkę uczestnictwa jest symboliczna, np. 1 zł.

Z racji tego, że jest to prawo warunkowe, to jego realizacja następuje – co do zasady – po spełnieniu się łącznie dwóch przesłanek: (i) upływu terminu wskazanego w umowie oraz (ii) osiągnięcia pewnej minimalnej wartości przez te jednostki, która jest określona przy użyciu odpowiednich wskaźników finansowych, np. EBITDA, EBITDAL czy EVA. Realizacja następuje poprzez wykup tych jednostek przez spółkę za cenę odpowiadającą ich wartości w tym momencie.

W rzeczywistości menedżer nie ma do sprzedania niczego, co ma realną wartość, lub, można powiedzieć, sprzedaje owo prawo do żądania zapłaty przez pracodawcę określonej w wyniku zastosowania logarytmu kwoty.

Nie budzi wątpliwości, że konstrukcja ta jest pochodnym instrumentem finansowym, gdyż tak opisane warunkowe prawo spełnia wszystkie niezbędne kryteria, tj. (i) jego wartość zależna jest od zmiany wartości instrumentu bazowego, (ii) jego nabycie nie powoduje żadnych kosztów początkowych albo są one bardzo niskie oraz (iii) jego rozliczenie nastąpi w przyszłości (zgodnie z § 3 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych, Dz. U. Nr 149, poz. 1674). Na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy zakwalifikować ten przychód jako pochodzący z kapitałów pieniężnych. W konsekwencji jego wysokość wyniesie 19%, a momentem jego ustalenia jest zbycie bądź realizacja praw wynikających z pochodnego instrumentu finansowego.

Wykorzystanie tak określonego instrumentu pochodnego należy uznać za korzystny, elastyczny i bezpieczny sposób zarówno na zwiększenie motywacji top managerów jak i na optymalizację ich wynagrodzenia. Wniosek znajduje się także w wielu indywidualnych interpretacjach podatkowych wydanych m.in. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (IPPB2/415-500/14-3/MG; IPPB2/415-655/14-4/MG), w Katowicach (IBPBII/2/415-1010/14/AK; IBPBII/2/415-931/14/NG) czy Łodzi (IPTPB1/415-604/14-2/MM).

Kancelaria rozwija praktykę transakcyjną, nieruchomościową i okołogiełdową.

Obsługując ponad 100 podmiotów gospodarczych rozwija także praktykę korporacyjną.

Kancelaria Prawa Pracy, FATCA i Prawo Piłki Nożnej to kolejne dziedziny specjalizacji Kancelarii. Kancelaria i jej prawnicy rozwinęli szereg węższych, ścisłych specjalizacji prawniczych, opierając je na dotychczas zdobytym w tego typu sprawach doświadczeniu.

 Do góry