Wola stron – decyduje także w prawie pracy

    •  Aleksandra Sypniewska
  • Komentarze

Zgodnie z art. 3531 kodeksu cywilnego strony mogą decydować o rodzaju nawiązywanego stosunku prawnego. Nic zatem nie wyklucza zawarcia umowy cywilnoprawnej pomiędzy przedsiębiorcą a osobą fizyczną, pod warunkiem że czynności świadczone na ich podstawie nie będą mieć cech charakterystycznych dla stosunku pracy. W praktyce jednak sądy w zasadzie automatycznie uznają, że umowa cywilnoprawna jest ukrytą umową o pracę, powołując się na treść art. 22 kodeksu pracy.

W wyroku z dnia 25 kwietnia 2014 roku (II PK 200/13), Sąd Najwyższy podkreślił jednak, że do oceny istnienia stosunku pracy konieczne jest zbadanie zamiaru stron (art. 65 kodeksu cywilnego). Okoliczność ta, obok treści, charakteru i sposobu realizacji umowy może przemawiać przeciwko uznaniu jej za umowę o pracę.

We wskazanej powyżej sprawie powód, uprzednio zatrudniony jako pracownik do spraw bezpieczeństwa ambasady, ubiegał się o zatrudnienie w pozwanej spółce, a powierzonym mu zakresem zadań miały być tłumaczenia językowe oraz obsługa pasażerów. Gdy przystąpił do rozmów rekrutacyjnych pozwana spółka poinformowała go, że warunkiem zawarcia umowy będzie zarejestrowanie przez niego jednoosobowej działalności gospodarczej, której przedmiotem miału być tłumaczenia językowe.

Na zaproponowane warunki powód przystąpił, choć jak wskazywał następnie przed sądem pracy, stosunek pomiędzy stronami wykazywał pewne cechy charakterystyczne dla stosunków pracowniczych, jak w szczególności korzystanie ze sprzętu i odzieży stanowiących własność pozwanej spółki, odpłatny charakter, świadczenie usług w kooperacji z innymi osobami wyznaczonymi przez spółkę czy wyznaczone z miesięcznym wyprzedzeniem godziny pracy.

W związku z powyższym, po wypowiedzeniu umowy przez pozwaną spółkę, tłumacz wniósł o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz zażądał zapłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę oraz zapłaty trzynastych pensji. Sąd I instancji uznał, że strony łączył stosunek pracy i uwzględnił roszczenie powoda co do ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, oddalił zaś roszczenie o dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz odprawę.

Sąd II instancji uznał jednak, że sporny stosunek prawny strony miał charakter cywilnoprawny.

Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądu odwoławczego. W jego ocenie strony zawarły umowę o świadczenie usług, a świadczyć o tym miała wyraźna wola stron, treść i sposób realizacji spornej umowy o świadczenie usług.

Jeszcze przed rozpoczęciem pracy wiedział i miał świadomość, że wykonywanie czynności w sektorze lotów wiąże się z koniecznością prowadzenia działalności gospodarczej. Co więcej, wobec założonej działalności czerpał określone korzyści finansowe, w tym korzystał z odliczeń od przychodu kosztów prowadzonej działalności.

Tym samym o rodzaju zawartej umowy rozstrzyga również zgodna, autonomiczna wola stron, wyrażana przy zawieraniu umowy, co każdy sąd, ustalając istnienie lub nieistnienie stosunku pracy, winien badać.

Kancelaria rozwija praktykę transakcyjną, nieruchomościową i okołogiełdową.

Obsługując ponad 100 podmiotów gospodarczych rozwija także praktykę korporacyjną.

Kancelaria Prawa Pracy, FATCA i Prawo Piłki Nożnej to kolejne dziedziny specjalizacji Kancelarii. Kancelaria i jej prawnicy rozwinęli szereg węższych, ścisłych specjalizacji prawniczych, opierając je na dotychczas zdobytym w tego typu sprawach doświadczeniu.

 Do góry