Przeniesienie związkowca na inne stanowisko

W razie reorganizacji, pracownika samorządowego zatrudnionego na stanowisku urzędniczym można przenieść na inne stanowisko odpowiadającego jego kwalifikacjom także wówczas, gdy ze względu na członkostwo w zarządzie zakładowej organizacji związkowej podlega szczególnej ochronie trwałości stosunku pracy.

Tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 roku w sprawie o sygn. I PK 217/14.

Powód był pracownikiem samorządowym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2008 nr 223, poz. 1458 ze zm.). W wyniku zmian organizacyjnych w zatrudniającym go Urzędzie Miasta, otrzymał on informację o przeniesieniu na inne stanowisko pracy na podstawie art. 23 ustawy o pracownikach samorządowych. Przepis ten zezwala właśnie w przypadku reorganizacji na przeniesienie pracownika samorządowego na inne stanowisko odpowiadającego jego kwalifikacjom, jeżeli ze względu na likwidację zajmowanego przez niego stanowiska nie jest możliwe dalsze jego zatrudnienie na tym stanowisku.

W sprawie powód domagał się od pozwanego Urzędu Miasta uznania wypowiedzenia warunków pracy za bezskuteczne. Sąd Rejonowy uznał, że wspomniany art. 23 ustawy o pracownikach samorządowych określa jedynie przesłanki zmiany treści stosunku pracy takiego pracownika, natomiast nie określa trybu jej dokonywania. Należy zatem skorzystać z dyspozycji art. 42 Kodeksu pracy (Dz.U. z 2014 poz. 1502, tj.) i zastosować wypowiedzenie zmieniające. W konsekwencji niezbędne było przeprowadzenie procedury konsultacyjnej ze związkiem zawodowym reprezentującym powoda (art. 38 kp) oraz uzyskanie zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej na dokonanie wskazanego wypowiedzenia (art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych (Dz.U. z 2014 poz. 167, tj.)).

Wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany przez Sąd Okręgowy, choć Sąd ten wskazał, że art. 23 ustawy o pracownikach samorządowych stanowi samodzielną podstawę zmiany treści stosunku pracy. To jednak nie wyklucza odpowiedniego zastosowania przepisów art. 38 Kodeksu pracy oraz art. 32 ustawy o związkach zawodowych. Wobec ich naruszenia przez pracodawcę, zdaniem Sądu II instancji, powództwo pracownika było zasadne.

Natomiast zdaniem Sądu Najwyższego, przeniesienie uregulowane we wspomnianym art. 23, jest szczególnym, odrębnym od wypowiedzenia zmieniającego, sposobem zmiany treści stosunku pracy, wyczerpująco uregulowanym w ustawie o pracownikach samorządowych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uzupełniającego, odpowiedniego stosowania przepisów art. 38 i 42 Kodeksu pracy.

Zdaniem Sądu Najwyższego, ochrona działacza związkowego również nie znajdzie zastosowania w tej procedurze. Wynika to z faktu, iż zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych, pracodawca może jednostronnie zmienić warunki pracy lub płacy na niekorzyść pracownika, gdy dopuszczają to odrębne przepisy. Do takich przepisów zaliczyć należy art. 5 ust. 5 tzw. ustawy o zwolnieniach grupowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 192), który dotyczy możliwości wypowiedzenia warunków pracy i płacy chronionym działaczom związkowym w sytuacji, gdy miałoby dojść do zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika – zarówno w przypadku zwolnień grupowych jak i indywidualnych (por. art. 10 ust. 1 tej ustawy).

Przepisy o zwolnieniach grupowych stosuje się także do pracowników samorządowych, a zatem taki pracodawca jak Urząd Miasta ma możliwość rozwiązania stosunku pracy w drodze wypowiedzenia w razie wystąpienia przyczyn wskazanych w ustawie o zwolnieniach grupowych.

Należy podkreślić, że treść art. 23 ustawy o pracownikach samorządowych takiego uprawnienia nie wyłącza. Zatem likwidacja stanowiska pracy wynikająca z reorganizacji Urzędu Miasta stanowi przyczynę zwolnienia, o której mowa w ustawie o zwolnieniach grupowych. Jednak z uwagi na przysługującą powodowi szczególną ochronę przed zwolnieniem, może on być podmiotem jedynie wypowiedzenia warunków pracy lub płacy. Zdaniem Sądu Najwyższego, przeniesienie, o którym mowa w ustawie o pracownikach samorządowych zawiera się w rozumieniu takiego wypowiedzenia, a zatem możliwe jest dokonanie przedmiotowego przeniesienia na inne stanowisko pracy nawet takiego pracownika jak powód w niniejszym postępowaniu.

Omawiane orzeczenie wpisuje się w stabilną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego dotyczącą opisanego powyżej charakteru prawnego instytucji z art. 23 ustawy o pracownikach samorządowych (por. np. wyrok z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. II PK 81/08, wyrok z dnia 6 września 2005 r., sygn. I PK 52/05). W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, analogicznie do omawianego wyroku, wskazuje się, że w przypadku zastosowania powyższego przepisu wobec pracownika szczególnie chronionego jakim jest społeczny inspektor pracy, nie będzie mieć zastosowania art. 13 ust. 3 ustawy o społecznej inspekcji pracy (Dz.U. z 2015 r. poz. 567) regulujący ochronę odpowiadającej tej, z której korzysta wskazany imienną uchwałą członek zarządu zakładowej organizacji związkowej (wyrok z dnia 7 października 2014 r., sygn. I PK 36/14 oraz wyrok z dnia 28 października 2014 r., sygn. I PK 52/14).

Z racji tego, że pracodawca samorządowy posiada jedynie uprawnienie, a nie obowiązek do skorzystania z art. 23 ustawy o pracownikach samorządowych – czyli przeniesienia pracownika na inne stanowisko, to powstaje pytanie czy skorzystanie z tego uprawnienia wobec chronionego działacza jest dla pracodawcy korzystne? W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego należy stwierdzić, że tak. Największą zaletą takiej procedury jest pominięcie konieczności uzyskania zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej na przeniesienie takiego pracownika. Z praktyki wynika, iż zarządy takich zgód po prostu nie udzielają i rzadko dochodzi do sytuacji, gdy takie działania uznawane są przez sądy za nadużycia prawa.

Kancelaria rozwija praktykę transakcyjną, nieruchomościową i okołogiełdową.

Obsługując ponad 100 podmiotów gospodarczych rozwija także praktykę korporacyjną.

Kancelaria Prawa Pracy, FATCA i Prawo Piłki Nożnej to kolejne dziedziny specjalizacji Kancelarii. Kancelaria i jej prawnicy rozwinęli szereg węższych, ścisłych specjalizacji prawniczych, opierając je na dotychczas zdobytym w tego typu sprawach doświadczeniu.

 Do góry