Wygaśnięcie umowy i wiążące zobowiązanie

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 marca 2015 roku (sygn. akt III PK 110/14) potwierdził, że pracownik może skutecznie domagać się od pracodawcy świadczeń przyznanych mu na podstawie umowy o pracę, choćby miały zostać wypłacone pracownikowi po wygaśnięciu umowy o pracę.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: w dniu 12 kwietnia 2012 roku pracownik zawarł umowę o pracę ze Spółdzielnią Mleczarską, na mocy której został zatrudniony na stanowisku przedstawiciela handlowego-pełnomocnika do spraw rejestracji spółki joint-venture. Umowa o pracę miała ulec automatycznemu rozwiązaniu w miesiącu, w którym zakończona zostanie rejestracja spółki. Jednocześnie Spółdzielnia Mleczarska zobowiązała się wobec pracownika do opłacenia szkoły dla jego córki w kwocie 17.900,00 USD, przy czym kwota ta miała zostać wypłacona w trzech transzach.

W związku z rejestracją spółki joint-venture umowa zawarta pomiędzy pracownikiem a Spółdzielnią Mleczarską ulegała automatycznemu rozwiązaniu. Co istotne, rozwiązanie to nastąpiło przed upływem terminu płatności dwóch z trzech transz obejmujących czesne za naukę córki.

Wobec odmowy Spółdzielni Mleczarskiej uiszczenia pozostałej części opłaty za naukę córki pracownik wniósł powództwo do Sądu. Sąd I instancji odmówił uwzględnienia żądania pracownika uzasadniając, że pracodawca pozostawał zobowiązany do uiszczenia na rzecz pracownika dodatkowych świadczeń przyznanych mu w umowie o pracę wyłącznie w okresie obowiązywania tej umowy.

Sąd II instancji nie podzielił poglądu zaprezentowanego przez Sąd niższej instancji wskazując, że w przypadku przyznania przez pracodawcę dodatkowych świadczeń pracownikowi kluczowe jest ustalenie jaka była rzeczywista wola stron w chwili ustalania zasad przyznawania tego świadczenia. Sąd II instancji zaznaczył, że skoro ze stanu faktycznego wynika, iż w chwili zawierania umowy o pracę strony przewidywały względnie długotrwały pobyt pracownika wraz z rodziną w miejscowości, w której miała znajdować się siedziba nowo-zakładanej spółki, to należy uznać, że zamiarem pracownika było, aby opłaty związane z nauką jego córki przez cały rok obciążały pracodawcę. W orzeczeniu Sądu II instancji zostało ponadto podkreślone, że okoliczność, iż wymagalność części opłaty za czesne przypadała już po ustaniu zatrudnienia jest pozbawione znaczenia.

Spółdzielnia Mleczarska wniosła od wyroku Sądu II instancji skargę kasacyjną, która nie została jednak uwzględniona.

Sąd Najwyższy zaznaczył, że wprowadzenie do umowy o pracę dodatkowych świadczeń na rzecz pracownika, jak choćby zobowiązania pracodawcy do dokonywania opłat za naukę dzieci pracowników, jest w pełni dopuszczalne. Co istotne, świadczenia te są odrębne od wynagrodzenia, a więc nie znajduje do nich zastosowanie zasada ekwiwalentności, zgodnie z którą wynagrodzenie przysługuje wyłącznie za pracę rzeczywiście wykonaną. Tym samym, skoro dodatkowe świadczenia nie stanowią wynagrodzenia za pracę sensu stricto to zasady ich wypłaty są określane przez strony. Jeśli zaś strony ustaliły, że pracodawca pozostaje zobowiązany do zapłaty całego czesnego za naukę córki pracownika, to fakt ustania stosunku pracy wcale nie uzasadnia odmowy wypłaty pozostałych rat czesnego.

Sąd Najwyższy zaznaczył, że faktu wygaśnięcia umowy o pracę nie można utożsamiać z wygaśnięciem wszelkich zobowiązań pieniężnych pracodawcy względem pracownika. Jeśli bowiem pracownik nabył prawo do świadczenia jeszcze przed rozwiązaniem umowy o pracę, to wygaśnięcie umowy o pracę pozostaje bez wpływu na obowiązek pracodawcy jego wykonania.

Dominika Latawiec-Chara

Dominika Latawiec-Chara zarządza w Kancelarii praktyką prawa pracy. Posiada także rozległą wiedzę w prowadzeniu spraw związanych z nieruchomościami i procesem inwestycyjnym, w tym w szczególności spraw pozostających w związku z procesem projektowym.

Czytaj dalej...

Kancelaria rozwija praktykę transakcyjną, nieruchomościową i okołogiełdową.

Obsługując ponad 100 podmiotów gospodarczych rozwija także praktykę korporacyjną.

Kancelaria Prawa Pracy, FATCA i Prawo Piłki Nożnej to kolejne dziedziny specjalizacji Kancelarii. Kancelaria i jej prawnicy rozwinęli szereg węższych, ścisłych specjalizacji prawniczych, opierając je na dotychczas zdobytym w tego typu sprawach doświadczeniu.

 Do góry