Alkohol w firmie bez dyscyplinarki

Komentarz Diany Kanarek dla dziennika "Rzeczpospolita" z dnia 10 listopada 2015 (dodatek: Dobra Firma).

Picie alkoholu w miejscu pracy to ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych skutkujące zazwyczaj natychmiastowym rozwiązaniem angażu na podstawie art. 52 § 1 kodeksu pracy. Sąd Najwyższy w wyroku z 24 września 2015 r. (I PK 120/15) rozważał, czy podstawą dyscyplinarnego zwolnienia może być także spożycie napojów alkoholowych w zakładzie po godzinach pracy podczas okolicznościowego spotkania załogi.

Odchodząca z firmy pracownica postanowiła po pracy zorganizować pożegnalne spotkanie w zakładowym pomieszczeniu socjalnym. Na poczęstunek z podaniem alkoholu zgodził się dyrektor zakładu, który też w nim uczestniczył. Nieoczekiwanie pożegnanie przerwało wkroczenie policji, która poddała uczestników imprezy badaniu na obecność alkoholu. W wyniku tej kontroli następnego dnia zastępca dyrektora rozwiązała z powódkami stosunek pracy w drodze zwolnienia dyscyplinarnego.

Sądy powszechne nie były zgodne przy kwalifikacji zachowania pracownic. Sąd rejonowy przywrócił je do pracy, podczas gdy sąd okręgowy uznał, że świadome złamanie wynikającego z art. 16 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz z regulaminu pracy zakazu spożywania alkoholu na terenie zakładu uzasadnia dyscyplinarkę.

Z taką wykładnią nie zgodził się Sąd Najwyższy, nazywając ją „opresyjną i sprzeczną z zasadami współżycia społecznego”. Wskazał, że uzgodnione z pracodawcą spotkanie okolicznościowe, które nie narusza spokoju i porządku w miejscu pracy, przepisów BHP lub przeciwpożarowych ani porządku publicznego, nie jest sprzeczne z celem ani z funkcją powołanych przez sąd okręgowy regulacji – zapewnieniem niezakłóconego procesu pracy w bezpiecznych i higienicznych warunkach. Co więcej, pracodawca może wpływać na kształtowanie w firmie zasad współżycia społecznego m.in. przez udostępnianie załodze pomieszczeń na spotkania okolicznościowe. Tym samym udziału w takim zebraniu nie można uznać za naruszenie obowiązków pracowniczych.

To niewątpliwie słuszny wyrok Sądu Najwyższego. Interpretując przepisy, sądy nie powinny ograniczać się do ich wykładni językowej, nie bacząc na ich cel ani absurdalność rezultatu takiej interpretacji. Akceptacja tezy sądu okręgowego miałaby niezwykle negatywne skutki. Po pierwsze, zwolnienie dyscyplinarne pracownicy uczestniczącej w uzgodnionym z dyrektorem spotkaniu okolicznościowym za spożycie alkoholu podczas tej imprezy jest sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości przeciętnego obywatela. Po drugie, przyjęcie stanowiska SO ułatwiłoby nieuczciwym pracodawcom nieuzasadnione zwalnianie podwładnych. Wystarczyłoby najpierw zaakceptować spotkanie z niewielką ilością alkoholu, a potem przeprowadzić nieoczekiwaną kontrolę i na jej podstawie rozwiązać stosunki pracy.

Ten korzystny dla pracowników wyrok SN wcale nie wyklucza, że może pojawić się sytuacja, w której udział w uprzednio uzgodnionym z pracodawcą przyjęciu na terenie zakładu będzie ciężkim naruszeniem obowiązków służbowych. Sąd Najwyższy słusznie zauważył, że wprawdzie taka impreza co do zasady jest dozwolona, ale nie każde zachowanie pracowników podczas niej może być dopuszczalne. Tym samym SN bierze też pod uwagę interesy pracodawców, którzy mają prawo zwolnić dyscyplinarnie za „nadużycie” przez pracownika udzielonego pozwolenia na okolicznościowe spotkania.

Jedynym praktycznym problemem będzie wyznaczenie linii oddzielającej przyjęcia naruszające porządek i spokój w miejscu pracy od tych dozwolonych. Są to bowiem pojęcia ocenne i jednakowe sytuacje mogą być odmiennie interpretowane przez różnych pracodawców.

Kancelaria rozwija praktykę transakcyjną, nieruchomościową i okołogiełdową.

Obsługując ponad 100 podmiotów gospodarczych rozwija także praktykę korporacyjną.

Kancelaria Prawa Pracy, FATCA i Prawo Piłki Nożnej to kolejne dziedziny specjalizacji Kancelarii. Kancelaria i jej prawnicy rozwinęli szereg węższych, ścisłych specjalizacji prawniczych, opierając je na dotychczas zdobytym w tego typu sprawach doświadczeniu.

 Do góry