Rozdzielność majątkowa nie przesądza o odrębnych gospodarstwach domowych

Komentarz Katarzyny Kamińskiej dla dziennika "Rzeczpospolita" z dnia 19 lutego 2016 roku (dodatek: dobra Firma).

Czy przy uznaniu współmałżonka pomagającego przy prowadzeniu działalnośći za osobę współpracującą ma znaczenie to, czy pomaga on bezumownie, na umowę o pracę czy zlecenie?

Pojęcie współpracy jest interpretowane szeroko. Jest to każda – nawet niesformalizowana – pomoc ze strony osób określonych w art. 8 ust. 11 ustawy systemowej. Bez znaczenia pozostaje zatem okres, w jakim pomoc jest świadczona, wymiar czasu współpracy, jak również – z pewnym zastrzeżeniem – podstawa prawna świadczonej pracy. Oznacza to, że osoba współpracująca podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym niezależnie od tego, czy świadczy pracę na podstawie umowy (cywilnoprawnej, o pracę) za wynagrodzeniem, czy też zupełnie nieformalnie i bezpłatnie. Wątpliwości budzi umowa zlecenia, ponieważ w niektórych swoich interpretacjach ZUS uznaje, że osoba zatrudniona na tej podstawie podlega ubezpieczeniu społecznemu z tego tytułu. Brak jest jednak jednolitej praktyki w tym zakresie.

Należy też pamiętać, że zasady ustalania statusu osoby współpracującej nie mają zastosowania do osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Jak ustalić, czy małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe?

Pojęcie wspólnego gospodarstwa domowego nie zostało doprecyzowane w ustawie systemowej. Odwołując się w tym zakresie do dorobku doktryny i orzecznictwa prawa rodzinnego, można powiedzieć, że ze wspólnym gospodarstwem domowym mamy do czynienia wtedy, gdy osoby nie tylko razem zamieszkują, ale także wspólnymi siłami zaspokajają swoje potrzeby życiowe. Prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego są zatem zarówno sytuacje, w których np. małżonkowie zarobkują i wspólnie łożą na utrzymanie rodziny, jak również te, gdy jeden z małżonków uzyskuje dochody z działalności zarobkowej, a drugi zajmuje się prowadzeniem domu. Mówiąc o zaspokajaniu wspólnych potrzeb nie mówimy bowiem tylko o aspekcie finansowym, ale także o osobistych staraniach o wspólny byt.

Jaką rolę w zakresie statusu osoby współpracującej odgrywa rozdzielność majątkowa między małżonkami?

Należy pamiętać, że zaspokajanie potrzeb założonej przez małżonków rodziny jest jednym z ich podstawowych obowiązków. W konsekwencji obowiązek ten istnieje niezależnie od ustroju majątkowego wybranego przez małżonków . Oznacza to, że nawet wówczas, gdy istnieje między nimi ustrój rozdzielności majątkowej, to nie jest to równoznaczne z uznaniem, że nie prowadzą oni wspólnego gospodarstwa domowego. Chcąc zatem uniknąć objęcia ubezpieczeniem społecznym, jako osoby współpracującej, osoby bliskiej, przedstawienie umowy małżeńskiej ustanawiającej (przed lub w trakcie) rozdzielność majątkową nie jest wystarczające. Decydujące znaczenie mają faktyczne relacje między zainteresowanymi osobami.

Czy za osobę współpracującą można opłacać składki od preferencyjnej podstawy wymiaru, tj. 30 proc. minimalnego wynagrodzenia, jak za prowadzącego działalność?

Omówione wyżej kwestie są o tyle istotne, że objęcie ubezpieczeniem osoby współpracującej może wiązać się ze znacznymi kosztami. Wynika to z faktu, że z np. preferencyjnych (obniżonych) składek na ubezpieczenie społeczne może skorzystać tylko osoba prowadząca pozarolniczą działalność, a osoba współpracująca już nie. Dla niej podstawa wymiaru składek nie może być niższa niż 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, nawet wtedy, gdy pomoc świadczy nieodpłatnie lub w niewielkim wymiarze czasu pracy.

 

Kancelaria rozwija praktykę transakcyjną, nieruchomościową i okołogiełdową.

Obsługując ponad 100 podmiotów gospodarczych rozwija także praktykę korporacyjną.

Kancelaria Prawa Pracy, FATCA i Prawo Piłki Nożnej to kolejne dziedziny specjalizacji Kancelarii. Kancelaria i jej prawnicy rozwinęli szereg węższych, ścisłych specjalizacji prawniczych, opierając je na dotychczas zdobytym w tego typu sprawach doświadczeniu.

 Do góry