Inicjatywa i aktywność seniora docenione

Komentarz Diany Kanarek dla dziennika "Rzeczpospolita" z dnia 15 lipca 2016 roku (dodatek: Dobra Firma).

  • Tracący pracę na finiszu kariery dostaną świadczenie przedemerytalne, gdy przez sześć miesięcy będą zarejestrowani jako bezrobotni.
  • Przepisy nie wymagają bezpośredniego związku czasowego między rozwiązaniem stosunku pracy a bezrobociem.
  • Sąd Najwyższy sprzeciwił się interpretacji ZUS zachęcającej starszych ludzi do zawodowej bierności.

Nie ma wątpliwości, że osobom starszym często trudno znaleźć nową pracę, szczególnie jeżeli są w wieku, w którym po zatrudnieniu będą podlegać ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę na podstawie art. 39 kodeksu pracy. Pracodawcy nie chcą ryzykować angażowania osoby, którą trudno będzie zwolnić, gdy się nie sprawdzi.

Seniorom u kresu kariery mogą przysługiwać świadczenia przedemerytalne. Mają one zapewnić osobom starszym, które utraciły zatrudnienie z przyczyn wskazanych w art. 2 ust. 1 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jedn. DzU z 2013 r., poz. 170 ze zm., dalej: Ustawa) i nie znalazły nowej pracy, środki do życia do momentu uzyskania prawa do emerytury. Aby je otrzymać, ubezpieczeni muszą przez sześć miesięcy być zarejestrowani jako bezrobotni.

Jedną z kategorii osób uprawnionych do świadczenia przedemerytalnego są pracownicy, których stosunek pracy uległ rozwiązaniu z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 645 ze zm.).

W wyroku z 5 kwietnia 2016 r. (II UK 165/15) Sąd Najwyższy odpowiedział na pytanie czy osoba, która po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu podejmuje kolejne zatrudnienie i dopiero po jego ustaniu rejestruje się jako bezrobotny, uzyskuje prawo do świadczenia przedemerytalnego. Mamy tu taką sytuację, że główna przesłanka świadczenia przedemerytalnego jets już spełniona, choć uprawniony (jak by się mogło wydawać) podejmuje po tym czasie jeszcze kolejne zatrudnienie.

W sprawie będącej podstawą wyroku ZUS odmówił świadczenia przedemerytalnego kobiecie, która po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracowała jeszcze pół miesiąca w innej firmie na czas określony. Ze stanowiskiem organu nie zgodziły się sądy powszechne, wskazując, że w Ustawie nie ma zastrzeżenia, aby świadczenie przedemerytalne przysługiwało tylko wtedy, gdy ostatni stosunek pracy zakończy się w sposób w niej określony.

Do ich stanowiska przychylił się Sąd Najwyższy, wskazując na brak w Ustawie wymogu bezpośredniego związku czasowego między rozwiązaniem stosunku pracy a bezrobociem. Zdaniem SN oznacza to, że racjonalny ustawodawca zamierzał wyłączyć odmienne traktowanie osób, które po utracie etatu zamiast zgłosić się do urzędu pracy, samodzielnie znalazły krótkotrwałe zatrudnienie.

Ponadto Ustawa nie przewiduje obowiązku zgłoszenia się w urzędzie pracy bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Zdaniem SN inicjatywa osoby, która po utracie pracy podjęła samodzielne próby znalezienia nowego zatrudnienia, a nawet uzyskała krótkotrwałą pracę, powinna być oceniona pozytywnie z punktu widzenia celu Ustawy i nie może powodować utraty prawa do świadczenia emerytalnego.

Wyrok Sądu Najwyższego zasługuje na pełną aprobatę. Interpretacja stosowana przez ZUS była sprzeczna z celem Ustawy - działała demotywująco na starsze osoby, które utraciły pracę, gdyż groziła im pozbawieniem świadczenia przedemerytalnego w razie znalezienia krótkotrwałego zatrudnienia.

Tym samym interpretacja zaproponowana przez ZUS zachęcała do bierności i, po utracie pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, natychmiastowego przejścia na utrzymanie budżetu państwa, a potem systemu ubezpieczeń społecznych. Tymczasem prawo powinno zachęcać obywateli do poszukiwania samodzielnych źródeł utrzymania, aby z pomocy państwa korzystali tylko ci, którzy tego naprawdę potrzebują.

Diana Kanarek

W Kancelarii pracuje od czerwca 2015 roku. Zajmuje się prawem pracy, z uwzględnieniem zagadnień dotyczących problematyki zbiorowego prawa pracy.

Czytaj dalej...

Kancelaria rozwija praktykę transakcyjną, nieruchomościową i okołogiełdową.

Obsługując ponad 100 podmiotów gospodarczych rozwija także praktykę korporacyjną.

Kancelaria Prawa Pracy, FATCA i Prawo Piłki Nożnej to kolejne dziedziny specjalizacji Kancelarii. Kancelaria i jej prawnicy rozwinęli szereg węższych, ścisłych specjalizacji prawniczych, opierając je na dotychczas zdobytym w tego typu sprawach doświadczeniu.

 Do góry