Ustne rozwiazanie umowy o pracę

Komentarz Moniki Niemeczek dla dziennika "Rzeczpospolita" z dnia 29 listopada 2016 roku.

Jak liczyć termin upływu okresu miesięcznego wypowiedzenia, jeśli ustnie pracodawca poinformował o nim pod koniec miesiąca, a wręczył je w formie pisemnej na początku kolejnego?

Wypowiedzenie umowy o pracę jest oświadczeniem woli pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy, w związku z czym znajdują do niego zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego dotyczące składania oświadczeń woli (art. 60 kc). Zgodnie z tymi przepisami, wolna strony zmierzającej do rozwiązania umowy o pracę może być wyrażona przez każde jej zachowanie, które ujawnia tę wolę w sposób dostateczny.

Kodeks pracy co prawda wprowadza wymóg złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę na piśmie, jednakże nie jest to forma zastrzeżona pod rygorem nieważności, dlatego jej niedochowanie nie powoduje nieważności czynności prawnej. Również Sąd Najwyższy uznał skuteczność oświadczenia woli pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę przekazanego pracownikowi przez bezpośredniego przełożonego w formie ustnej (wyr. SN z 24.3.1999 r., I PKN 631/98).

Oświadczenie woli zawierające wypowiedzenie umowy o pracę uważa się za złożone z chwilą, gdy doszło do drugiej strony w taki sposób, że mogła się ona zapoznać z jego treścią (art. 61 § 1 zd. 1 kc), dlatego okres wypowiedzenia będzie liczony już od dnia następnego po ustnym wypowiedzeniu stosunku pracy.

Czy brak oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy w formie pisemnej ma wpływ na termin, w jakim pracownik może się odwołać do sądu? Czy może ma prawo je złożyć dopiero od świadectwa pracy, uznając, że skoro nic nie dostał na piśmie, taka decyzja pracodawcy w rzeczywistości nie zapadła?

Powszechnie przyjmuje się, że pomimo niezachowania formy pisemnej oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę złożone przez pracodawcę jest skuteczne i powoduje rozpoczęcie biegu okresu wypowiedzenia oraz 7-dniowego terminu na złożenie przez pracownika odwołania do sądu pracy.

Jednakże brak dochowania formy pisemnej naraża pracodawcę na konsekwencje - odwołujący się pracownik może żądać wydania orzeczenia stwierdzającego bezskuteczność wypowiedzenia, a gdy umowa uległa już rozwiązaniu, może wnosić o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. Jeżeli jednak pracownik nie zaskarży w przewidzianym terminie wadliwie złożonego przez pracodawcę wypowiedzenia umowy o pracę, czynność ta ostatecznie wywoła zamierzony skutek. Z kolei pracodawca w celu udowodnienia, że złożył wypowiedzenie o pracę w formie ustnej będzie mógł powoływać się na dowód ze świadków i dowód z przesłuchania stron.

Na gruncie przepisów prawa cywilnego oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę, jak każde inne oświadczenie woli, jest skuteczne z chwilą, kiedy doszło do drugiej strony w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią. Dlatego bieg 7-dniowego terminu na wniesienie odwołania do sądu pracy rozpocznie się już następnego dnia po wypowiedzeniu umowy o pracę w formie ustnej. Dokonanie tej czynności dopiero po otrzymaniu świadectwa pracy będzie uznane za niedochowanie tego terminu.

Czy istnieje możliwość złożenia wypowiedzenia za pośrednictwem służbowej poczty elektronicznej?

Przepisy kodeksu pracy nie przewidują wprost takiej możliwości, jednak z pomocą przychodzi orzecznictwo Sądu Najwyższego. SN w jednym z wyroków uznał za skuteczne złożenie wypowiedzenia umowy o prace w postaci elektronicznej, zwłaszcza, jeżeli w ślad za e-mailem pracodawca sporządził i wysłał identycznej treści oświadczenie woli przesyłką pocztową (wyr. SN z 18.1.2007 r., II PK 178/06).

Ponadto, zgodnie z zasadą, że w kwestiach nieuregulowanych w kodeksie pracy stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, zastosowanie znajdzie art. 78 § 1 kc stanowiący, że do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Tak więc należy uznać, że istnieje możliwość złożenia oświadczenia woli w formie poczty elektronicznej pod warunkiem, że zostanie ono opatrzone przez pracodawcę bezpiecznym podpisem elektronicznym - czyli podpisane własnoręcznie. W innym wypadku wypowiedzenie będzie wadliwe.

Kancelaria rozwija praktykę transakcyjną, nieruchomościową i okołogiełdową.

Obsługując ponad 100 podmiotów gospodarczych rozwija także praktykę korporacyjną.

Kancelaria Prawa Pracy, FATCA i Prawo Piłki Nożnej to kolejne dziedziny specjalizacji Kancelarii. Kancelaria i jej prawnicy rozwinęli szereg węższych, ścisłych specjalizacji prawniczych, opierając je na dotychczas zdobytym w tego typu sprawach doświadczeniu.

 Do góry