Dostęp i podstęp

Artykuł Pawła Drabika w dzienniku "Rzeczpospolita" z dnia 4 kwietnia 2017 roku (dodatek: Praca i ZUS).

28 lipca 2016 r. zapadł wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie toczącej się pomiędzy prawnikiem Nilsem-Johannesem Kratzerem przeciwko R+V Allgemeine Versicherung AG mającej za przedmiot zasady równości szans, równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy oraz dyskryminacji ze względu na płeć (C-423/15).

W wyroku TSUE orzekł, że osoba ubiegająca się o stanowisko pracy, która faktycznie nie zmierza do uzyskania tego stanowiska, lecz jedynie usiłuje uzyskać formalny status kandydata wyłącznie w celu dochodzenia odszkodowania, nie jest objęta pojęciem „dostępu do zatrudnienia lub wykonywania zawodu” w rozumieniu przepisów unijnych dotyczących warunków równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy.

W poszukiwaniu stażysty

Stan faktyczny, na podstawie którego orzekał TSUE, przedstawiał się następująco. W marcu 2009 r. pozwana spółka R+V opublikowała ogłoszenie o naborze na stanowiska stażystów przeznaczone dla absolwentów m.in. prawa. Kryteria naboru obejmowały posiadanie dyplomu ukończenia studiów z oceną bardzo dobrą, praktyczne doświadczenie uzyskane w wyniku kształcenia oraz pozytywnego zaliczenia obu państwowych egzaminów prawniczych i specjalizacji z dziedziny prawa pracy lub wiedzy medycznej.

N.J. Kratzer zgłosił swoją kandydaturę, będąc przekonany, że spełnia wszystkie kryteria określone w ogłoszeniu o naborze. Jednak 19 kwietnia 2009 r. pozwana spółka odrzuciła tę kandydaturę, informując go jednocześnie, że nie może zaoferować mu zatrudnienia. Kretzer skierował do R+V zażalenie na piśmie, w którym żądał odszkodowania w wysokości 14 000 EUR z powodu dyskryminacji ze względu na wiek.

Odmowa i odwołanie

Spółka odmówiła spełnienia jego roszczenia. W efekcie Kretzer wniósł do sądu pracy w Niemczech powództwo o odszkodowanie w wysokości 14 000 EUR z powodu dyskryminacji ze względu na wiek oraz 3 500 EUR z powodu dyskryminacji ze względu na płeć – kiedy dowiedział się, że wszystkie stanowiska stażystów zostały obsadzone przez kobiety, mimo że podział pod względem płci w odniesieniu do wszystkich kandydatur zgłoszonych na te stanowiska był prawie parytetowy.

Federalny sąd pracy, do którego finalnie trafiła sprawa Kretzera, postanowił przedłożyć do TSUE pytanie prejudycjalne następującej treści: czy sytuacja, w której status osoby ubiegającej się o zatrudnienie uzyskany został nie w celu uzyskania zatrudnienia i pracy, lecz w celu dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, może zostać w świetle prawa Unii uznana za nadużycie prawa?

TSUE oparł swój wyrok na dyrektywie Rady 2000/78/WE z 27 listopada 2000 r. dotyczącej równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy. Stosuje się ją w odniesieniu do warunków dostępu do zatrudnienia również wobec osób biorących udział w rekrutacji na określone stanowisko pracy oraz na podstawie dyrektywy PE i Rady z 5 lipca 2006 r. wprowadzającej zasadę równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy. Pod uwagę brane były także przepisy niemieckiej ustawy o równym traktowaniu (AGG), która za zatrudnionych uważa również osoby ubiegające się o zatrudnienie.

Nieskuteczny manewr

Zdaniem TSUE Kretzer nie miał na celu uzyskania tego stanowiska, lecz jedynie zmierzał do uzyskania formalnego statusu kandydata, aby móc dochodzić roszczenia na podstawie ww. dyrektyw. TSUE stwierdził, że podmioty prawa nie mogą w sposób oszukańczy lub stanowiący nadużycie prawa powoływać się na przepisy prawa UE. Dodał, że Kretzer w zaistniałych okolicznościach nie może zostać uznany za „ofiarę” w rozumieniu dyrektyw, ponieważ nie doznał ani krzywdy, ani szkody. W wyniku takiego rozumowania TSUE orzekł, że w zaistniałych okolicznościach dochodzi do nadużycia prawa oraz że Kretzer ubiegał się o stanowisko tylko po to, aby móc powoływać się na gwarantowaną przez dyrektywy ochronę w celu otrzymania nienależnej korzyści.

 

Kancelaria rozwija praktykę transakcyjną, nieruchomościową i okołogiełdową.

Obsługując ponad 100 podmiotów gospodarczych rozwija także praktykę korporacyjną.

Kancelaria Prawa Pracy, FATCA i Prawo Piłki Nożnej to kolejne dziedziny specjalizacji Kancelarii. Kancelaria i jej prawnicy rozwinęli szereg węższych, ścisłych specjalizacji prawniczych, opierając je na dotychczas zdobytym w tego typu sprawach doświadczeniu.

 Do góry