Dyskryminacja w pracy

Kodeks pracy gwarantuje równe traktowanie wszystkich osób, zarówno pod względem warunków zatrudnienia, jak i dostępu do awansów czy też możliwości podnoszenia kompetencji zawodowych. Niestety, często zdarza się jednak, że prawa te nie są przestrzegane. Należy pamiętać, że dyskryminacja w pracy pod każdą postacią jest zabroniona i należy z nią walczyć.

Co można uznać za dyskryminację w pracy?

Przejawem nierównego traktowania może być na przykład niechęć przedsiębiorcy do zatrudniania kobiet (ze względu na ewentualny urlop macierzyński, zwolnienie lekarskie na chore dziecko, itp.). Pytania o posiadanie dzieci bądź chęć ich posiadania – choć jej zabronione prawnie – pada często na rozmowach rekrutacyjnych. Oczywiście, nie tylko kobiety padają ofiarą nierównego traktowania. Zdarza się, że i mężczyznom znacznie utrudnia się możliwość zatrudnienia oraz rozwoju ścieżki zawodowej.

Dyskryminacją jest również ignorowanie osób starszych – niewielu przedsiębiorców chce bowiem zatrudnić osoby po 50 roku życia. A jeśli są oni już członkami zespołu, często zdarza się, że przełożony przestaje w nich inwestować – ograniczając możliwości rozwoju, uczestnictwa w kursach, szkoleniach, itp.

Dyskryminacja w pracy może mieć różne oblicza. Najogólniej mówiąc, jest to nierówne traktowanie ze względu na płeć, wiek, wyznanie, narodowość, poglądy polityczne, rasę, niepełnosprawność, orientację seksualną, pochodzenie etniczne, przynależność związkową, a także rodzaj umowy będącej podstawą zatrudnienia.

Dyskryminacja bezpośrednia

Tym terminem określamy sytuację, gdy dany pracownik jest gorzej traktowany niż inna osoba zatrudniona na podobnym stanowisku bądź o podobnym doświadczeniu/ stażu. Powodem takiego traktowania jest wiek, religia, rasa lub inna przesłanka wymieniona w kodeksie pracy, a także w konstytucji.

Przykład: Przedsiębiorca obawia się, że młoda kobieta zajdzie w ciążę i skorzysta ze zwolnienia lekarskiego. Dlatego mając do wyboru kobietę i mężczyznę, zatrudni mężczyznę (często nawet pomimo jego mniejszych kompetencji zawodowych).

Dyskryminacja pośrednia

Znacznie trudniej ją udowodnić, ponieważ z pozoru wszyscy zatrudnieni są traktowani równo. Jednak po głębszej analizie można zauważyć, że ogólnie przyjęte kryteria, warunki lub praktyki, które są stosowane wobec wszystkich, w sposób szczególny faworyzują bądź wykluczają czy poniżają konkretną grupę.

Przykład: Przedsiębiorstwo nie jest fizycznie dostosowane do osób poruszających się na wózku inwalidzkim, co uniemożliwia podjęcie zatrudnienia przez niepełnosprawnych.

Jak walczyć z nierównym traktowaniem w firmie?

Najgorsze, co możemy zrobić w sytuacji nierównego traktowania, jest milczenie. Dotyczy to przypadku, gdy jesteśmy ofiarami, jak i świadkami dyskryminacji. Brak reakcji oznacza bowiem ciche przyzwolenie na tego typu zachowania.

Jakie kroki należy podjąć? W pierwszej kolejności warto zwrócić się do przedstawicieli związków zawodowych. Jeśli takich w firmie nie ma, pomocna okaże się Państwowa Inspekcja Pracy, Rzecznik Praw Obywatelskich czy też pełnomocnik ds. równego traktowania.

Osoba dotknięta dyskryminacją może dochodzić swoich praw także na drodze sądowej. Poszkodowany ma prawo złożyć pozew do sądu pracy i domagać się odszkodowania za poniesione szkody, w tym także moralne.

 Do góry